Ada’ya Teşekkür

Ada-Lovelace-iQ-980x653

 

Ada: Anne, ben karar verdim. Büyüyünce mühendis olacağım.

Anne: Kızım bu devirde kadından mühendis olur mu? Mühendislik erkek işi!

Yukarıdaki diyalog aslında çok da yabancı değil. Hayatımızın bazı dönemlerinde birçoğumuz buna benzer tepkiler almışızdır. Çünkü 21. yüzyılda olsak bile sadece ‘kadın’ olduğumuz için bazı şeyleri yapamayacağımızı düşünenlerin sayısı oldukça fazla. Ada da yukarıdaki gibi bir tepki aldı mı bilmiyoruz. Fakat eminim ki 1800’lerin ortasında günümüzdekinden çok daha zor şartlarla karşılaşmıştır. Evet, yanlış okumadınız: 1800’ler… Çünkü bahsettiğimiz kişi, tarihteki ilk bilgisayar programcısı kabul edilen Ada Lovelace.

 

10 Aralık 1815, Londra. Matematik tutkunu bir anneyle şair bir babanın kızı olarak dünyaya geliyor Augusta Ada Byron. Daha küçük yaşlarında bile matematiğe olan üstün yeteneği fark ediliyor ve zamanla azmi sayesinde De Morgan gibi dönemin ünlü matematikçilerinden dersler alıyor. 1835’te evleniyor ve bu evlilikten sonra Lovelace Kontesi unvanını alıyor. Fakat ne evliliği ve çocukları ne de kadın oluşu Lovelace Kontesinin çalışmalarına engel olmuyor. Hatta kadınların bilimsel tartışmalara katılamadıkları bir dönemde isminin baş harflerini kullanarak bir makale bile yayınlıyor. Ama şu an bu satırları okumanızın asıl nedeni yaptığı başka bir çalışma. Arkadaşı ve akıl hocası matematikçi Charles Babbage, ondan ilk mekanik bilgisayar kabul edilen analitik makine hakkında Fransızca bir makaleyi çevirmesini istiyor. Lovelace makaleyi çevirmekle kalmayıp orijinal metnin üç katı uzunluğundaki kendi notlarını da çeviriye ekleyip gönderiyor. İçinde dünyadaki ilk teorik yazılım algoritmasını içeren notlarını…

 

Ada Lovelace, yaşadığı dönemde çok ilgi görmese de günümüzde adından övgülerle söz edilmekte. Yaptığı çalışmalarla bilişim dünyasında açtığı kapı ABD’nin de gözünden kaçmadı. 1979’da ABD Savunma Bakanlığı ilk programlama dillerinden birine ADA adını verdi. Son yıllardaysa yazılımcı Suw Charman-Anderson’ın çabaları sayesinde 14 Ekim Ada Lovelace Günü olarak kutlanmaya başladı.

 

Biz de BilWiC (Bilkent Women in Computing) olarak; tüm zorluklara rağmen vazgeçmeyen, adını bilişim dünyasına altın harflerle yazdıran ve kendinden sonraki tüm kadın mühendislere öncü olan Ada Lovelace’ı unutmadık. Açtığımız stantla, Ada Lovelace Gününü hep beraber kutlayalım istedik. Bizleri standımızda yalnız bırakmayan tüm Bilkentlilere ve “Kim demiş kadından mühendis olmaz diye?” dedirten Ada Lovelace’a sonsuz teşekkürler…

 

Meryem EFE